Chomąto sprawiedliwości

Z samego faktu, że o jakimś problemie mówi się i pisze dużo i często, że jest o nim głośno w mediach – nie wynika nic nadto, że jest właśnie o nim głośno. A logika rozwiązywania problemu jest taka, że musi być o nim „mądrze”. Trzeba dotrzeć do istoty problemu, do jego źródła i realnych możliwości natychmiastowej eliminacji, a jeśli ta – nie jest to możliwa, określić skuteczne metody blokowania go, a w konsekwencji stopniowej eliminacji. Problemy społeczne dostrzegane są zarówno na poziomie przekonań indywidualnych, jak i publicznych. Problemy wyrażane publicznie rozwiązywane bywają strategicznie, w postaci regulacji prawnych. Rozwiązania strategiczne ukierunkowane są przede wszystkim na respektowanie dobra ogółu. Mają zapewnić obecność w obywatelskiej codzienności określony porządek wartości. Ten porządek wartości, jest jak papierek lakmusowy. Zanurzony w różnych obszarach naszych realiów pokazuje, gdzie są przestrzegane określone zasady, a gdzie nie. Nasz obszar zainteresowań obejmuje mentalność zespołów, a więc przekonania ludzi realizujących wspólnie zawodowe zadania, w sformalizowanych strukturach- poczynając od korporacji- po małe, kilkuosobowe zespoły. „Chomąto sprawiedliwości” jest przykładem bariery mentalnej obecnej w rozwiązaniach strategicznych problemów społecznych takich, jak dyskryminacja ze względu na płeć, polor skóry, orientacje seksualną itd. Wykluczenie pojmowane jest tutaj dosłownie jako fizyczny brak obecności. Taką samą dosłowność przyjmuje się w rozwiązaniach prawnych regulujących reprezentacyjność osób, grup, przekonań. Jest to próba dekretowania normalności społecznej. Przeniesiona do korporacji przejawia się w dążeniu do tego, aby każda społeczność zbliżała się swoim składem osobowym do modelu uznanego za normalny. Promowanie takich rozwiązań w zbiurokratyzowanej kulturze prowadzi nieuchronnie do skutków odwrotnych od zamierzonych. Dyskryminujący sposób myślenia o ludziach nie tylko nie staje się sednem i sensem procesów kulturowych, ale wręcz eliminuje je z codzienności wypełnionej dylematami typu:” Skąd wziąć jednego przynajmniej homosekualistę, by nasz skład osobowy zgadzał się z modelem sugerowanym przez zarząd?”. „Chomąto Sprawiedliwości” – jako sposób myślenia o sprawiedliwej obecności człowieka we współczesnych społecznościach, szczególnie pracowniczych oraz reprezentacyjnych /parlament, władze administracyjne, samorządowe/ opiera się na monodyscyplinarnym postrzeganiu realności, zdominowanym przez statystykę. Narzędzia statystyczne traktowane są jako rozstrzygające zarówno na poziomie diagnostyki, jak i rozwiązywania problemu. Przykład Chomąta Sprawiedliwości dobrze ilustruje różnice w podejściu 3iM oraz statystycznym. Punkt wyjścia jest ten sam: istnieje zjawisko wykluczenia społecznego. Wspólna jest ocena – negatywna. Ale odmienne jest podejście badawcze zmierzające do odpowiedzi na pytanie od przyczyny: wedle podejścia statystycznego przyczyna tkwi w modelu organizacji usankcjonowanym prawnie. 3iM dostrzega problem w sposobach myślenia respektowanych w zespole.

		Chomąto Sprawiedliwości	3iM
	zjawisko	wykluczenie społeczne	wykluczenie społeczne
	ocena	negatywna	negatywna
	narzędzie	statystyka	interdyscyplinarne – 3iM
	źródło problemu	obowiązujące normy prawne	respektowany system wartości
	rozwiązanie	regulacje prawne	sposoby myślenia
	działania	kontrolne	ciągłe (proces)
	konsekwencje	formalna poprawność	partnerstwo problemowe
	potoczna ocena rozwiązania	proste	skomplikowane
	faktyczne rezultaty	pozorne	realne

  Dodajmy, że 3iM bada sposób myślenia uwzględniając obecne w nim wartości, wiedzę oraz relacje między wiedzą i wartościami. Odróżnia sposób myślenia deklarowany oraz respektowanego- zazwyczaj nie artykułowanego wprost. Poznanie wiedzy i wartości -respektowanych w zespole- jest punktem wyjścia do rozpoczęcia procesu zmian. Ich specyfika wyraża się w powolnej zmienności i partnerstwie opartym na aktualnej i faktycznej wiedzy o wykluczeniu- w jego konkretnej formule.  Tymczasem w podejściu statystycznym liczy się poziom ich zgodności z pożądanym modelem. Natomiast samo wykluczenie, jako zjawisko pozostaje praktycznie poza obrębem zainteresowań poznawczych tego typu refleksji. Analiza tych dwóch podejść nasuwa pytanie o przyczyny braku obecności narzędzi takich, jak 3iM w rozwiązaniach menedżerskich. Upatrujemy je w braku kompetencji problemowych- dokładniej w zakresie poznawania sposobów myślenia, jako fundamentu infrastruktury najważniejszych procesów w zespołach pracowniczych.