Kompetencje problemowe z zakresu uwarunkowań mentalnych
Kompetencje problemowe określiliśmy, jako odpowiedzialne za proces identyfikacji problemów, rekomendowania zmian oraz ewaluacji procesu ich wdrażania.
Kompetencje te rozpoznawane są zazwyczaj w taki sposób, jak ilustruje to poniższa tabela kompetencji problemowych. Wyznacznikami kompetencji są takie stany rzeczy, jak: dostrzega, umie, analizuje, panuje nad emocjami, jest konsekwentny w działaniu. Mierniki skonstruowane są analogicznie doceniając: dostrzeganie, wypracowywanie, analizę, kontrolę, konsekwencje i monitoring.
Tabela 9. Kompetencje osobiste. Rozwiązywanie problemów /UMED/
KOMPETENCJE OSOBISTE | |||||
LP | NAZWA | DEFINICJA | WYZNACZNIKI | MIERNIKI | |
1 | Rozwiązywanie problemów | Trafne identyfikowanie problemu oraz znajdowanie optymalnego rozwiązania. | · dostrzega problem we wczesnym stadium, · umie wypracować efektywne rozwiązanie problemu, · analizuje potencjalne szanse i ryzyka rozwiązań, · nie kieruje się emocjami, · jest konsekwentny w podejmowaniu decyzji i monitorowaniu procesu rozwiązywania problemu.
| · dostrzeganie problemów · wypracowanie rozwiązania · analiza szans i ryzyka rozwiązania · kontrola emocjonalna i rozsądek. · konsekwencja w podejmowaniu decyzji · monitoring procesu rozwiązywania problemów | |
Stopniowanie kompetencji | |||||
LP | A | B | C | ||
1 | Potrafi zauważyć sytuacje problemowe – rozpoznaje ich przyczyny, nie zawsze wyciąga poprawne wnioski. | Dobrze potrafi rozpoznać sytuacje problemowe oraz ich przyczyny.
| Przewiduje sytuacje problemowe i podejmuje działania zapobiegające kryzysom.
| ||
2 | Generowane rozwiązania problemów mogą zawierać błędy i nie stanowią optymalnego rozwiązania problemu. W procesie poszukiwań bazuje na jednym pomyśle . | Jest skuteczny w znajdowaniu rozwiązań. Potrafi doprowadzić do znalezienia efektywnego rozwiązania problemu poprzez jego analizę i wyciąganie wniosków, rozważenie wielu potencjalnych rozwiązań.
| W sposób planowy potrafi doprowadzić do znalezienia efektywnego rozwiązania problemu poprzez jego analizę i wyciąganie wniosków oraz rozważenie wielu potencjalnych rozwiązań.
| ||
3 | Przed podjęciem decyzji rozważa różne opcje, jednak nie potrafi dogłębnie wszystkich przeanalizować, zidentyfikować zalet i wad, zapobiec zagrożeniom. | Analizuje problemy i wiele potencjalnych rozwiązań, rozważa różne punkty widzenia oraz uwagi krytyczne, różne aspekty proponowanych rozwiązań.
| Przed podjęciem decyzji o wyborze rozwiązania starannie rozpatruje zalety i zagrożenia wynikające z potencjalnych rozwiązań, przyjmuje różne punkty widzenia także uwagi krytyczne, które dokładnie analizuje i bierze pod uwagę. | ||
4 | W szczególnie trudnych momentach zdarza mu się ulegać emocjom.
| Ma samokontrolę własnych emocji, jest opanowany. Potrafi zarządzać konfliktem w dobrze sobie znanym zespole i środowisku.
| Kontroluje emocje, panuje nad nimi w sytuacjach problemowych i konfliktowych. Potrafi rozwiązywać konflikty zarówno wewnątrz swojego zespołu jak i poza nim, ma umiejętności mediacyjne, potrafi zapobiegać konfliktom. | ||
5 | Podejmuje decyzje i monitoruje rozwiązywanie problemu, choć sprawia mu to trudność.
| Konsekwentnie podejmuje decyzje i monitoruje rozwiązywanie problemu. W sytuacjach koniecznych „stawia czoło” problemom, nie unika ich. Sporadycznie odkłada rozwiązanie problemów na później. | Konsekwentnie rozwiązuje problemy i elastycznie reaguje na pojawiające się przeszkody w realizacji działań. „Stawia czoło” problemom, nie unika ich, nie odkłada na później.
| ||
6 | Samodzielnie rozwiązuje konflikty w ograniczonym zakresie, potrzebuje wsparcia. | Włącza poszczególnych członków zespołu w wypracowanie rozwiązania.
| Aktywnie angażuje cały zespół w wypracowanie rozwiązania.
| ||
7 | Potrafi ocenić wagę problemu, ale zdarza mu się informować odpowiednie osoby o tym fakcie zbyt późno. | Potrafi dostrzec istotne dla organizacji problemy i komunikuje ten fakt zwierzchnikom w celu sprawnego rozwiązania trudności wykraczających poza jego kompetencje. | Potrafi ocenić wagę problemu i informować osoby na odpowiednim szczeblu. Informuje przełożonych o istotnych problemach. | ||
Dokładniejsza analiza stopniowania kompetencji pozwala zrekonstruować preferencje organizacji, model organizacji w zakresie kompetencji pracowniczych. Ponad wszelką wątpliwość takie walory, jak umiejętność przewidywania sytuacji problemowych i zapobiegania im czy planowe doprowadzanie do efektywnego rozwiązania problemu oraz szereg innych, wskazanych w tabeli – mają wartość bezdyskusyjną. Tyle tylko, że we wskazane mierniki wpisana jest uznaniowość oceniającego. Nie spełniają one tym samym warunku kryteriów obiektywnych, dających szanse odwołania się od negatywnej oceny, nie wspominając już o braku możliwości kreowania – na ich podstawie – ścieżki rozwoju kompetencji problemowych.
Proces wypracowania własnego modelu kompetencji problemowych, w tym –uwarunkowań mentalnych – bezpieczniej jest oprzeć na produktach oraz ich wzorach. Wykonanie określonego produktu, zgodnie z obowiązującymi w instytucji standardami – jest potwierdzeniem dysponowania określonymi umiejętnościami.
W pracy asystenta rodziny czy innych pracowników bezpośredniego kontaktu z dziećmi i rodziną, określone są dokumenty sporządzane obligatoryjnie. Próby zbyt dokładnego ujednolicania takich dokumentów niosą ze sobą ryzyko nakładania zbędnych obowiązków administracyjnych, co szczególnie w przypadku asystenta rodziny byłoby pociągnięciem niefortunnym, gdyż idea powołania takowej roli była zupełnie inna.
Model kompetencji i proces ich doskonalenia – jest tematem do podjęcia w ramach doskonalenia warsztatu pracy i potwierdzania poziomu kompetencji umiejętności przygotowania produktów cząstkowych, wspierających identyfikacje i rozwiązanie problemu. Optymalnymi zespołami do rozwiązań w tym zakresie są osoby zajmujące się takimi samymi problemami, z różnych instytucji, o zróżnicowanym zakresie obowiązków, przygotowaniu zawodowym itd. Może to być formuła superwizji, jako metoda już znana, a możliwa do wypełnienia treściami zależnymi od potrzeb jej uczestników.
Rysunek 17. Matryce barier mentalnych. Autor: T.Wojewódzki |
Kompetencje problemowe z zakresu uwarunkowań mentalnych obejmują w pierwszym rzędzie sposoby myślenia. Rozpoznawaliśmy je zwracając uwagę na kulturę organizacji rutynową oraz projektową. Dla sposobu myślenia dominującego w instytucji znaczenie ma ponadto myślenie czynnościowe odróżniane od produktowego. Identyfikację zagrożeń mentalnych zaprezentowaliśmy grupując je w atomizacji, utrwalonej bierności, zerowaniu wartości i wikipedyzacji wiedzy. Wszystkie te zagrożenia są konsekwencją obecności syndromów barier mentalnych. Umiejętność rozpoznawania syndromów barier mentalnych, a szerzej – sposobów myślenia – jest tym obszarem kompetencji problemowych, który interesuje nas najbardziej.
Najważniejsze produkty omówiliśmy wcześniej. Tutaj jedynie przypomnimy, że korzystaliśmy ze Matrycy obecności, Diagramu Syndromicznego (Matryca Skali) oraz Matrycy identyfikacji.
Wizualizacja zależy od przyjętych technik wsparcia procesu problemowego zorientowanego na uwarunkowania mentalne.
684casino? Yeah, gave it a whiz. A decent selection of games to mess with here. Check them out here: 684casino