Zerowanie wartości w kontekście deinstytucjonalizacji

Wartości wyznaczają sens naszych działań. Nie mają wprawdzie walorów prawdy czy fałszu – jak wiedza naukowa, ale to one decydują o tym co uznawane jest za pożądane, a co za zbędne. Jak w każdej dziedzinie , tak samo i tutaj- wiele procesów może toczyć się w formule „swojego, własnego życia” czyli poza naszym nadzorem.  Takim zjawiskiem jest „zerowanie wartości”- proces powstający w obszarach potocznych przekonań, utrwalonych następnie jako usankcjonowane, obowiązujące myślenie.

Jest wiele obszarów, gdzie zerowanie wartości wymaga – z ważnych względów społecznych identyfikacji i zablokowania. Myślę, że w tym kontekście szczególnie ważne jest dobro dziecka objętego opieka państwa. Szczególnie w kontekście procesów deinstytucjonalizacji tej opieki.

Tak więc zerowanie wartości jest zagrożeniem mentalnym dla -na przykład-  procesów instytucjonalizacji systemu wsparcia kadr i pieczy zastępczej. Jest to umniejszanie wagi wartości nadrzędnej, jaką jest dobro dziecka, kontekstowymi zagrożeniami instytucji. Potocznie rozpoznaje się ten sposób myślenia jako przekonanie, że „lepsze to – niż nic”. Jest to zasada budowania opozycji do kwestionowanej jakości danego stanu rzeczy – jego zerową opcją.

Procesy deinstytucjonalizacji analizujemy w czterech obszarach uwarunkowań mentalnych: komunikacji, relacji międzyludzkich, decyzyjności oraz kapitału ludzkiego. Istotnym elementem kultury organizacji jest wiedza o wadze poszczególnych syndromów w procesach zachodzących w każdej z tych dziedzin. Zamieszczona poniżej tabela wag syndromów pomyślana jest, jako test obecności wag poszczególnych syndromów w przekonaniach badanego zespołu.

Rysunek 14. Konsekwencje obecności syndromu w systemie. Autor: T.Wojewódzki

Tabela /6./ zawiera przykładowe wartości, niemniej widoczne są różnice pomiędzy poszczególnymi syndromami w zakresie ich oddziaływania. I tak syndromy 1-3,6 czy 8 – obecne są we wszystkich dziedzinach, podczas gdy syndrom 4,5,7,11 – tylko w jednej dziedzinie. Jest to zapewne wskazówka dla rekomendacji zmian, ale ostateczny werdykt możliwy jest dopiero po analizie wzajemnych relacji między syndromami oraz ich wpływu, na jakość pracy zespołu.

Na pierwszy rzut oka zasadne wydaje się przekonanie, że wszystkie procesy powiązane są ze sobą tak spójnie, iż każdy syndrom bierze udział w procesach zachodzących w każdej z dziedzin. Jeśli jednak intuicje te poddać skalowaniu, to okaże się, że tylko cześć uwarunkowań tego typu jest na tyle znacząca, że zasługuje na odnotowanie.