Z faktu, że nie możemy się z kimś „dogadać”, że zła jest nasz komunikacja, że „nadajemy na różnych falach” – nie wynika, że współpraca i współdziałanie nie są możliwe. Zakładając, że obie strony działają racjonalnie, a tylko takie założenie nadaje sens wszystkim interpretacjom zachowań ludzkich wyjaśnianych naukowo, przeanalizować należy proces wzajemnej komunikacji. Jego fundamentem jest kod komunikacji czyli sposób rozumienia pojęć, którymi posługujemy się we wzajemnych kontaktach.
Kwestią tą zajmiemy się obecnie w taki sposób, aby przygotować zespół do rozwiązywania opisanych problemów- relatywnie prostymi metodami.
Identyfikacja kodu komunikacji
Omawiając temat „stanów rzeczy” zwróciliśmy uwagę na fakt, że ten sam stan rzeczy bywa – dla każdego z nas – zupełnie czymś innym.
Dla jednego z nas Atomizacja zespołu, to proces, który zaczyna się od podziału pracowników na swoich i obcych, a kończy – biernością zespołu, brakiem możliwości współpracy itp., a dla drugiego – to własność zespołu nazywana inaczej formułą: „każdy sobie rzepkę skrobie”. Własność stanowiącą konsekwencję realizacji takiej zasady, reguły działania uznanej w tym zespole na normę.
Dla kogoś jeszcze innego, to relacja widoczna w tym, że ludzie nie są w stanie się skrzyknąć do konkretnego zadania. Są skłóceni, nieufni.
Jeszcze ktoś inni dostrzeże grupę ludzi, którzy wbrew nazwie nie są wcale zespołem: tutaj, teraz, w tej konkretnej sprawie i zdarzenie to zrelacjonuje w komunikacie.
I tak komunikat o tym samym stanie rzeczy, jakim jest ATOMIZACJA ZESPOŁU- zawierać może cztery, różniące się zdecydowanie od siebie – treści.
Przyczyn takiego stanu rzeczy – dysponowania odmiennymi kodami komunikacji – szukać będziemy w sposobach myślenia.
Odróżnimy cztery typy, a więc stosujemy tutaj typizacje, a nie klasyfikację. Oznacza to, że wskazane przez nas cechy sposobów myślenia pozwalają opisać typy, modele, które nie pretendują do realnego istnienia, gdyż ich rolą jest nie opis rzeczywistości, a stworzenie punktu odniesienia potrzebnego do opisu tego, co realne. Konkretne przypadki będą bliżej lub dalej od tak opisach sposobów myślenia.
Pozwoli nam to prognozować zachowania poszczególnych uczestników zespołu, z jakim wspólnie pracujemy lub współpracujemy. Znając sposoby myślenia, które dominują w ich rezultatach pracy – będziemy w stanie racjonalizować ścieżki wspólnych celów, nie pozbawiając nikogo prawa do sposobu myślenia, który najlepiej opanował i najkorzystniej w nim się czuje.
Ten obszar naszych zainteresowań mieści się w badaniach jakościowych, metodologicznie trudniejszych i nie tak precyzyjnych, jak metody czysto ilościowe. Będziemy przy tym posługiwali się relatywnie prostymi narzędziami badawczymi, co uczyni wiedzę przekazywaną na warsztatach bardziej uniwersalną, z realnymi możliwościami wykorzystania jej w Waszych środowiskach pracy
ciąg dalszy na naszych warsztatach
dr Tadeusz Wojewódzki
